PREDLOG REFORME PROGRAMA SPECIJALIZACIJE RADIOLOGIJE

 

DEFINICIJA RADIOLOGIJE: Radiologija je medicinska specijalnost koja ukljucuje sve nacine medicinskog slikanja ( imaginga) kojima se dobijaju informacije o anatomiji, patologiji, histopatologiji, i funkciji bolesnih stanja. Ona takodje ukljucuje i interventne tehnike za postavljanje dijagnoze bolesti i za minimalno invazivno lecenje bolesti pod kontrolom imaging ( slikovnih) tehnika.

TRAJANJE SPECIJALIZACIJE : 4 godine ili 48 meseci ( 44 meseca staza + 4 meseca godisnjeg odmora i pripremanja specijalistickog ispita)

KOLOKVIJUMI:
Polazu se usmeno.
Ukupno ima 12 modula (1 opsti i 11 specijalnih). Svaki modul je kolokvijum za sebe.
Da bi se polagao zavrsni ispit moraju se poloziti svi kolokvijumi.

ZAVRSNI ISPIT:
Polaze se prakticno + test

PLAN SPECIJALIZACIJE: Specijalisticko staziranje ( trening, obuka) treba da bude zasnovano na kruzenju po organskim sistemima a ne po imaging tehnikama ( npr klasicna radiologija, UZ, CT,MR,PETCT). Razumevanje i upotreba ovih razlicitih tehnika radiologije treba da bude sprovedeno kroz organske sisteme u toku specijalistickog staziranja. To jest specijalisticko kruzenje treba da bude zasnovano na modulima koji predstavljaju posebne organske sisteme. Pri tom, u okviru svakog modula to jest u okviru svakog organskog sistema treba izucavati primenu svih raspolozivih tehnika (klasicna radiologijsa, UZ,CT,MR,PETCT itd). Ovim organskim modulima treba dodati cetiri koja su strukturisana posebno i ne odnose se na poseban organski sistem. To su pedijatrijska radiologija, urgentna radiologija, interventna radiologija i onkoloska radi. Na ovaj nacin se dobijaju sledeci moduli:

1.Respiratorni
2.Kardiovaskularni i limfni
3.Digestivni (gastrointestinalni i hepatobiliopankreaticni)
4.Centralni nervni s glavom i vratom
5.Muskuloskeletni
6.Urogenitalni
7.Dojka
8.Pedijatrija
9.Interventna radiologija
10.Urgentna radiologija
11.Onkologija

RASPODELA VREMENA PO MODULIMA: s obzirom na potrebe opste radioloske prakse trebalo bi da sledeci moduli budu najzastupljeniji i vremenski ujednaceni :
a.respiratorni, kardiovaskularni i limfni (1.,2.)
b.muskuloskeletni(5.)
c.digestivni (gastrointestinalni i hepatobiliopankreaticni) (3.)
d.centralni nervni, glava i vrat(4.).
Ostali moduli (6.,7.,8.,9.,10.,11.) treba da budu rasporedjeni u preostalom vremenu prema zdravstvenim potrebama i prilikama populacije.

DETALJAN PLAN SPECIJALIZACIJE

I OPSTI DEO

Prva godina specijalizacije

1.Fizicke karakteristike radiologije i imaginga (11 meseci + 1 mesec g.o.)

1.1.Osnovi klasicne rentgenske dijagnostike

Trajanje: 4 meseca

Teorija: fizika x zraka, zastita od x zraka, nastanak i karakteristike rendgenske slike,razvijanje i arhiviranje snimaka,informacioni sistemi, rendgenska simptomatologija, grafija, skopija, kontrastna sredstva

Praktican rad:100 grafija pluca i srca, 50 nativnih abdomena,25 nativnih urotrakta,100 grafija skeleta, 50 grafija glave i vrata, 50 skopija ezofagogastroduodenuma,25 irigografija

1.2.Osnovi ultrazvucne dijagnostike

Trajanje: 2 meseca

Teorija: fizika ultrazvuka, dobijanje slike, ultrazvucna simptomatologija, karakteristike sondi, metode i tehnike pregleda,Dopler, kontrasti,

Praktični deo: 100 pregleda abdomena, 50 pregleda karlice, 50 pregleda vrata, 50 pregleda dojke, 25 pregleda testisa, 25 pregleda muskuloskeletnog sistema, 25 pregleda Doppler ultrazvukom


1.3.Osnovi kompjuterizovane tomografije

Trajanje: 2 meseca

Teorija: vrste CT aparata, dobijanje slike, kontrastna sredstva,tehnike pregleda, akvizicija,postprocesing,

Praktični deo: 100 pregleda glave i vrata, 75 kičmi, 75 pregleda toraksa, 100 pregleda abdomena, 100 pregleda karlice, 75 muskuloskeletnog sistema

1.4.Osnovi magnetne rezonance

Trajanje: 2 meseca

Teorija: fizika MRa, dobijanje slike, akvizicija, tehnike pregleda, sekvence, kontrasti, postprocesing

Praktican rad: 75 pregleda glave i vrata, 50 kičmi, 25 pregleda toraksa, 50 pregleda abdomena, 50 pregleda karlice, 50 pregleda muskuloskeletnog sistema


1.5.Osnovi nuklearne medicine

Trajanje 0,5 meseci

Teorija: Fizika otvorenih izvora zracenja, zastita od otvorenih izvora,tehnike pregleda, fiziologija radiofarmaka, dobijanje slike, postprocesing, fuzioni imaging (PETCT)

Prakticni rad:10 pregleda na PETCTu

1.6.Osnovi patologije

Trajanje 0,5 meseci

Teorija:Osnovi patoanatomije i patohistologije, uzimanje uzoraka, patolosko radioloske korelacije

II SPECIJALNI DEO

Druga godina specijalizacije

1.Radiologija respiratornog sistema ( 4 meseca)

Teorija (40 casova):
Normalna anatomija, rendgen anatomija, CT anatomija, rendgenska simptomatologija, difuzne infiltrativne bolesti pluca, alveolarne bolesti pluca i atelektaza, obstruktivne bolesti, jednostrano svetlo pluce, solitarni i multipli nodusi, benigni i maligni tumori, kongenitalne bolesti, vaskularne bolesti pluca, promene u plucima u imunodeficijentnih i posle transpalntacije, pleura, dijafragma, bolesti medijastinuma i hilusa, povrede, postoperativno pluce.

Prakticni deo:
Radiografije pluca - 4000
Radioskopije pluca- 1000
Ultrazvuk pluca-100
CT pluca-500
MRI pluca-200
Interventne nevaskularne procedure u grudnom kosu-25

2.Radiologija kardio, vaskularni i limfni (ukupno 3 meseca, to jest 1 + 1,5 + 0,5 meseci)

Teorija (30 casova):
Rendgenska, CT i MR anatomija srca, aorte i njenih grana, plucne arterije, gornje i donje suplje vene, perifernih vena, limfnog sistema. Koronarna arterijska bolest, valvularna bolest, perikard, tumori srca, kardiomiopatija, urodjene bolesti srca, bolesti velikih krvnih sudova bolesti desnog srca, povrede, aritmije, hipertenzija, postoperativno srce i krvni sudovi.

Prakticni deo
CT srca sa CT koronarografijom 50
MR srca sa MR koronarografijom 25
Aortografije - pod nadzorom 50, radi sam 25
Selektivne angiografije (uključujući glavu i vrat) – pod nadzorom 50, radi sam 25
Flebografije – ukupno 10
Pregledi Doppler ultrazvučnom dijagnostikom 25
CTA 100
MRA 50

3.Radiologija digestivnog sistema (gastrointestinalni i hepatobiliopankreaticni) (ukupno 5 meseci, to jest 2,5+2,5 meseci)

Teorija (50 casova):
Osnovni principi embriologije,Osnovi sistemske i topografske anatomije uljucujuci i pelvisni pod i zid abdomena,vaskularizaciju i limfnu drenazu,Imaging anatomija( Ro,UZ,CT,MR), Metode i tehnike pregleda, Protokoli, Indikacije, Kontrasti, GIT:Poremecaji akta gutanja, Perforacije, Stenoze, Urodjene anomalije, Tumori, Zapaljenja, Divertikulumi, Kompresije, Adhezije, Hernije, Posthirurska stanja, Ulceracije, Submukozne lezije, Ishemije, Ileusi,
HEPATOBILIOPANKREATICNI:Fokalne lezije, solidne lezije, cisticne lezije, abscesi, maligna bolest, akutna i hronicna zapaljenja, ciroza, portna hipertenzija, poslehirurska stanja, kalkuloza, metabolicke bolesti,

Praktični deo:
Pregled ezofagogastroduodenuma - 50
Pregled tankog creva -pasaza i enterokliza- 30
Pregled debelog creva - 85
UZ – uključujući pregled gastrointestinalnog trakta, jetre, žučnih puteva, pankreasa, slezine i peritonealnog prostora
CT – uključujući pregled gastrointestinalnog trakta, jetre, žučnih puteva, pankreasa, slezine i peritonealnog prostora
MRI - uključujući pregled gastrointestinalnog trakta, jetre, žučnih puteva, pankreasa, slezine i peritonealnog prostora
Interventne procedure:
Biopsije, drenaže abscesa, angiografije -10

Treca godina specijalizacije

4.Radiologija kostanozglobnog ( 4 meseca)

Teorija (40 casova):
Osnovi Embriologije, anatomije, histologija i patoanatomije. Imaging anatomija ( Ro, CT, MR), ro znaci osnovnih patoanatomskih procesa u kostima, Varijacije, Trauma, Zapaljenja, Degenerativne bolesti, Tumori, Hematoloski poremecaji, Metabolicki i Endokrini poremecaji,

Praktični deo:
Radiografije skeleta - 1500
UZ, CT, MR muskuloskeletnog sistema
CT kostanog dela kicmenog stuba
MRI kostano-zglobnog dela kicmenog stuba
Interventne procedure:
Artrografije i 5 biopsija

5.Radiologija centralnog nervnog sistema s glavom i vratom (ukupno 5 meseci, to jest 3 + 2 meseca)
Teorija ( 50 casova):
CT mozga: indikacije, metoda izvođenja, normalni nalaz, anomalije, trauma, zapaljenski i degenerativni procesi, ishemične i hemoragične vaskularne lezije, subarahnoidalno krvarenje, metaboličke bolesti, tumori, hidrocefalus, postoperativni i postradijacionii kontrolni pregledi. CT orbite: indikacije i tehnika pregleda, anomalije, zapaljenja, endokrinološke bolesti, tumori, trauma. CT hipofize: indikacije, metode pregleda, tumori. CT piramida: indikacije, metode pregleda, zapaljenja, tumori. CT paranazalnih šupljina: indikacije, metode pregleda, upale, tumori. CT farinksa: indikacije, metode pregleda, tumori, CT larinksa: indikacije, metode pregleda, tumori. CT pljuvačnih žlezda: indikacije, metode pregleda, zapaljenja, tumori. CT mijelografij: indikacija, metode izvođenja, anomalije, zapaljenja, degenerativni procesi, tumori. Cerebralna angiografija: indikacije, metode izvođenja, normalni nalaz, okluzivne bolesti ekstrakranijalnih i intrakranijalnih krvnih sudova, endarteritisi, aneurizme, AV malformacije, vaskulitis, tumori), osnovi interventne angiološke metodologije (dilatacija, embolizacija), spinalna angiografija (a.v. malformacije, upale, tumori). Lumbalna radiokulografija: indikacije, metoda pregleda, normalni nalaz, patologija korena, patologija diska, adhezivne promene, malformacije, tumori. Ascendentna i descendentna mijeloradikulografija: indikacije, metoda izvođenja, normalni nalaz, anomalije, zapaljenja, trauma, tumori. Doppler sonografija ekstrakranijalnih krvnih sudova, transkranijalni Doppler: indikacije, metode pregleda, okluzivne bolesti, aneurizme, spazmi, a.v. malfornlacije MR mozga i kičmene mozdine: indikacije, metode pregleda, anomalije, trauma, bolesti bele mase, tumori, zapaljenja, degenerativni procesi.

Prakticni deo:
Radiografija lobanje 100
Radiografija baze lobanje 50
Radiografija kicmenog stuba 100
Radiografija paranazalnih supljina 50
Radiografija orbita 25
Radiografija temporalne kosti 25
Radiografija mandibule, zuba i temporomandibularnog zgloba 30
Ultrazvuk glave i vrata 100
CT vrata (larinks, farinks,tireoidea,paratireoidee,vaskularne strukture) 50
MRI vrata (larinks, farinks,tireoidea,paratireoidee,vaskularne strukture) 25 Selektivne angiografije ekstra i intrakranijalnih krvnih sudova (transfemoralna punkcija, transbrahijalna punkcija, direktna punkcija) – 60
CT mozga – 300
CT orbite -50
CT hipofize -50
CT piramida -50
CT paranazalnih šupljina -50
CT pljuvačnih žlezda -50
Lumbalna radikulografija - 15
Ascendentna mijeloradikulografija - 10
Descendentna mijeloradikulografija - 5
CT mijelografija - 15
Doppler sonografija ekstrakranijalnih krvnih sudova, transkranijalni Doppler – 20
MR mozga - 20
MR kičmene moždine - 20


6.Radiologija urogenitalnog sistema (3 meseca)

Teorija (30 casova):
Osnovi embriologije, anatomije, patologije. Metode i tehnike pregleda, kontrasti, indikacije, protokoli. Imaging anatomija, ( nativni snimak, UZ, IVU, Cistouretrografija, CT, MRI), Anomalije, Kalkuloza, Obstrukcije, Infekcije, tumori, Ciste, vaskularne bolesti, trauma, Inkontinencija i funkcionalni poremecaji, Divertikulumi, Uvecanja prostate, Torzije testisa

Praktični deo:
Intravenskih urografija - 60
Cistoureterografija - 20
Pregledi UZ, CT, MRI urinarnog trakta i pelvičnih organa
Interventne procedure:
Anterogradna pijelografija - 10
Biopsije renalnih masa, retroperitonealnih masa - 10
Biopsije prostate - 10
Drenaže - 5
Angiograije (aortografija i renalna angiografija) - 5

Cetvrta godina specijalizacije

7.Pedijatrijska radiologija ( 3 meseca)

Teorija (50 casova):
Specificnosti pregleda dece, algoritmi i imaging tehnike pregleda dece, bolesti traheobronhijalnog stabla, pluca i pleure, medijastinalne mase, poremecaji dijafragrme, promene velicine srca, srcana dekompnezacija, urodjene anomalije GITa ( atrezije, stenoze, fistule), zapaljenja GITa, Trauma, mase i tumori, strana tela, stecene organske i funkcionalne opstrukcije GITa, hepatobilijarne promene (zutica, kalkuloza, trauma, tumori zapaljenja), endokrini poremecaji (tireoidea, nadbubrezi,poremecaji rasta), urinarni poremecaji ( tumori, zapaljenja, traume, VUR, funkcijski pormecaji, kalkuloza, stenoze ), ginekoloski poremecaji (ovarijalne ciste, ekstragenitalni tumori u karlici, urodjene anomalije, ciste dojke, trauma, torzija testisa, orhitisi, nespustanje testisa) , muskuloskeletni poremecaji ( trauma, infekcije, kongenitalni poremecaji ), Reumatoloski pormecaji ( artritisi), Neuroloski poremecaji ( trauma, infekcije, tumori, urodjene malformacije, razvojne anomalije).

Prakticni deo:
Pregled gornjeg dela gastrointestinalnog trakta – 25
Pregled donjeg dela gastrointestinalnog trakta – 25
IVP – 25
Pregled neonatalnog grudnog koša - 100
Pregled dečijih kostiju - 100
Ultrazvučni pregled endokranijuma i kukova
CT pregled dece
MRI pregled dece


8.Radiologija dojke ( 1 mesec)

Teorija (15 casova):
Anatomija, patologija, tehnike pregleda ( mamografija, UZ, MR) , protokoli, skrining, intervencije, benigne bolesti, maligna bolest.

Prakticni deo:
Mamografije – 300
Ultrazvučni pregled
MRI
Interventne procedure:
Perkutane biopsije - 20

9.Urgentna radiologija (2 meseca)

Teorija ( 15 casova):
Trauma kostanozglobnog sistema, glave, toraksa, abdomena i karlice, glave i vrata, akutni netraumatski abdomen, CVI, akutna netraumatska stanja u toraksu, protokoli imaging pregleda

Prakticni deo:
Radiografija perifernog i aksijalnog skeleta – 200
Nativni snimci abdomena – 50
Radiografija grudnog koša u akutnim stanjima– 50
Ultrazvuk u akutnom abdomenu i u pregledu ekstremiteta
CT grudnog koša, abdomena, glave i vrata
Interventne procedure:
U okviru bazičnih interventnih tehnika


10.Interventna radiologija (2 meseca)

Teorija (20 casova):
Indikacije i kontraindikacije, materijali, tehnike. Priprema pacijenta za intervenciju. Moguce komplikacije, postproceduralna nega. Angiogioplastike, angiostenting, kava filteri, biopsije, drenaze, hepatobilijarni stentnig, gastrointetsinalne balon dilatacije i stenting, urogenitalne intervencije ( nefrostoma, balon dilatacije i stenting).

Praktični deo:
Učestvuje u izvodjenju sledećih procedura:
Periferna PTA - 25
PTC/PTCD - 5
Biopsije – 5
Drenaže – 10
Druge PTA – 5
Vaskularni stenting – 5
Embolizacija - 5
Intervencije na venama – 5
Nevaskularni stenting - 5
Samostalno izvodi sledeće procedure:
Periferna PTA - 5
PTC/PTCD - 5
Biopsije – 20
Drenaže – 10

11. Radiologija u onkologiji ( 1 mesec)

Teorija (10 casova):
Principi skrininga, TNM klasifikacija, Radioloski dijagnosticki protokoli u onkoloskih pacijenata, Metode i tehnike pregleda, Radioloska procena odgovora na onkolosku terapiju.

Prakticni deo:
UZ procena odgovora na terapiju metastaza u jetri 5
CT procena odgovora na terapiju metastaza u jetri 5
CT odredjivanje TNM stadijuma Ca GITa 10

LITERATURA

ZVANICNI UDZBENIK JE

1.D. SUTTON, Textbook Of Radiology and Imaging, 7 th edition, 2007. Churchill Livingstone

DODATNA LITERATURA

Sva postojeca literatura na srpskom jeziku

 

PREDSEDNIK SEKCIJE ZA RADIOLOŠKU DIJAGNOSTIKU

Prof. dr Đorđije Šaranović                 

 

Home | Sekcija